کوه ها و رشته کوه های استان خراسان شمالی
رشته کوه کپه داغ: این رشته کوه در شمال استان واقع شده و
به وسیله گسل عشقآباد (گسل کپه داغ) از دشتهای پست ترکمنستان و به وسیله
رودخانه اترک و دشتهای مانه و سملقان، بجنورد، شیروان و فاروج، از رشته
کوه جنوبی آلاداغ جدا میشود. این ارتفاعات از نظر ساختار زمینشناسی شباهت
زیادی با زاگرس دارند. وجود گسلهای متعدد ساختار رسوبی، نامتقارن بودن
چینها، فقدان فعالیتهای آتشفشانی و وجود سنگهای دارای درز و شکاف، شرایط
مساعدی برای ذخیره آب زیرزمینی و منابع نفت و گاز ایجاد مینماید.
بلندترین قله کوههای کپه داغ 2949 متر ارتفاع دارد و رودهای شیرین دره و
خرتوت از این کوهها سرچشمه گرفته و به رود اترک میریزند.
*
رشته کوه آلاداغ: این ارتفاعات توسط دشتهای مانه و سملقان، بجنورد، شیروان، فاروج، از رشته کوه کپه داغ جدا میشود. آلاداغ رشته كوه طويلى است كه طول آن حدود 170 كيلومتر است. آلاداغ
در غربیترین منطقه؛ در حوالی جاجرم به وسیله یک سری کوههای کمارتفاع به
رشته کوه شاه کوه البرز میپیوندد. جبهه شمالی آلاداغ با یک سری
پرتگاههای گسلی به رود اترک و جبهه جنوبی آن از طریق گسلهایی با دشت
جاجرم ارتباط پیدا کرده است. مرتفعترین قله این رشته کوه، قله «شاه جهان»
با ارتفاع 3220 متر در شرق شهرستان اسفراین میباشد.
*
رشته کوه شاه جهان: این رشته کوه در جنوب شرقی شهرستان بجنورد و با جهت شرقی- غربی قرار گرفته و ارتفاع آن حدود 3032 متر است.
*
رشته کوه کورخود: رشته كوه كورخود، با جهت شرقى- غربى در
منتهىاليه غرب استان خراسان شمالى قرار دارد. طول اين رشته كوه در حدود
75 كيلومتر و متوسط عرض آن 7 كيلومتر است. بلندترين قله این رشته كوه
كورخود با ارتفاع 2819 متر میباشد كه در 36 كيلومترى جنوب غربى شهرستان
آشخانه واقع شده است. رودهای کاستان، شاهآباد،
گرگان و کورکلی از این رشته کوه سرچشمه میگیرند و روستاهای چمن بید، زرد،
کاستان، قلانو و اسپاخو و ...، در دامنههای شرقی این رشته کوه قرار دارند.
چشمههای فراوانی از رشته کوه کورخود به بیرون تراوش میکنند که از جمله
مهمترین آنها میتوان به چشمههای توگن، حماملو، گکدو، بیگلربیگی و آلمه
اشاره کرد.
*
کوه زرنا: این کوه در جرگلان قرار دارد و فاصله آن تا بجنورد 78 کیلومتر میباشد. ارتفاع این کوه 1400 متر است.
*
کوه گزن: این کوه در شوقان در 61 کیلومتری جنوب غربی بجنورد قرار دارد و شیب آن شمالی- جنوبی میباشد.
*
کوه زو: این کوه در شقاق در 83 کیلومتری جنوب غربی بجنورد واقع است و بلندترین قله آن 2133 متر ارتفاع دارد.
*
از دیگر ارتفاعات استان، کوه «سالوک» میباشد که از شرق کوه آلاداغ تا
نواحی مرکزی شهرستان اسفراین کشیده شده است. مهمترین قلل آن کوههای قوزی،
پشت پرده، حاجی کشته و ... است. ارتفاعات دیگر استان، بین شهرستان اسفراین
و سبزوار (در خراسان رضوی) قرار دارند که بلندترین قله آن به نام
ارتفاعات اسفراین، 1353 متر ارتفاع دارد. کوه گلیل در شمال شرقی استان و
شمال شهرستان شیروان با ارتفاع 2625 متر از دیگر ارتفاعات این استان محسوب
میشود.
*
منبع : استان خراسان شمالی
*